تبلیغات
حریم آرامش - پرگویی ودرمان آن
پنجشنبه 7 خرداد 1394  01:57 ب.ظ
توسط: farel gam

تعریف پرگویی
سخن بیهوده گفتن یعنى تكلّم درباره چیزى كه نه فایده دنیوى دارد و نه سود اخروى و پرگوئى و هرزه‏ گوئى اعمّ از آن است. یعنی پرگویی هم شامل سخن بى‏فایده می­شود و هم سخن بیش از مقدار نیاز را دربر می­گیرد. كسى­كه مى‏تواند با یك كلمه مقصود خود را برساند، اگر دو كلمه بگوید كلمه دوم زیادى است. یعنى زیاده بر نیاز است و شكّى نیست كه سخنان بى‏فایده گفتن مذموم است اگر چه گناه و حرام نباشد[1] چراکه:
«دو چیز تیرۀ عقل است گفتن به وقت خاموشی و خاموشی به وقت گفتن»
 
منشأ پرگویی
پر گویی دارای اسبابی است که به صورت خلاصه به آنها اشاره می­شود :
1ـ طمع در شناخت چیزهاى بى‏فایده
سبب پر حرفى و هرزه گوئى گاهی حرص و طمع در شناختن امور بی­ثمر است كه نه دردی از دنیای او را دوا می­كند و نه سودی به حال آخرتش دارد بر فرض که ضرری نداشته نباشد. علاوه بر اینکه می­بینیم ضرر معمولاً یار و رفیق اوست.[2]
2ـ خوش مشربی کردن
 گاهی نیز دلیل آن بذله‏گوئى و یا خوش مشربى نمودن است تا مردم به مصاحبت و همراهی با او علاقمند شده به او رو كنند.[3] مردمی كه به قول امام خمینی(ره) قلبشان به اندازه­ای كوچك و ناچیز است كه اگر گنجشكی آن را بخورد سیر نمی­شود.[4]
3ـ گذران وقت
عده ای نیز به وسیله نقل و حكایت حالات و داستانهاى بى‏فایده در صدد وقت گذرانى و اتلاف عمر هستند.
كاشكی قیمت انفاس بدانستندی      تا دمی چند كه ماندستی غنیمت شمرند
 با اندك توجّهی فهمیده می­شود كه این‏ها همه از پستى و زبونى قوه حیوانی شهوانی است. زیرا انگیزۀ آن جز مجرّد میل و هواى نفس نیست.[5

آثار فردی پرگویی
1ـ سقوط در آتش جهنم
امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در سخنی پرمغز كه فقط همچو اویی یارای بیان آن را دارد ثمره و نتیجۀ این صفت زشت را به تصویر کشیده می­فرماید:
«كسی كه زیاد سخن بگوید زیاد هم اشتباه می­كند و هركسی كه بسیار اشتباه كند، شرم و حیای او اندك می­شود و آنكه شرم او اندك، پرهیزگاری او نیز ناچیز خواهد بود و كسی­كه پرهیزگاری او اندك باشد دلش مرده و آنكه دلش مرده باشد در آتش جهنم سقوط خواهد كرد».[6]
 
به این خاطر است که می بینیم فردی مثل ربیع پسر خثیم، روشش آن بوده كه در اوّل هر روز، پارچه كاغذى پیش خود مى‏گذاشت و هر چه مى‏گفت، مى‏نوشت و در شب نوشته‏ها را مى‏خواند و با نفس خود محاسبه مى‏كرد و مى‏گفت: آه كه نجات یافتند خاموشان و كم گویان و ما بسیارگو، مانده‏ایم در عین تقصیر و گناه.[7]
2ـ دوری از اهل بیت
پیامبر اکرم(ص) فرمود:
«دشمن‏ترین شما نزد ما و دورترین شما از ما در آخرت پرگویان استهزاء كننده متكبّرند».[8]
 
3ـ افتادن در انواع گناهان و خطایا    
یكى از بزرگان گوید: «هركه پرگوئى كند دروغش بسیار است»[9] و دروغ هم که طبق روایات کلید تمام ناپاکیها و زشتیهاست.[10]
4ـ همراهی با خواهشهای نفسانی
كه نفس آدمى ذاتاً، میل به شنیدن سخنان لغو و بیهوده دارد و رها و یله گذاشتن زبان، پیروی و همراهی با این خواهش نفسانی است.
5ـ قساوت قلب
در برخی از خطابات قدسی ـ آن­گونه که در کتاب جواهر السنیه نقل شده ـ آمده است: «اگر در دلت قساوت و در بدنت بیماری و در دارائیت کمبود و در روزیت محرومیتی یافتی بدان که آنچه را مربوط به تو نبوده بر زبان رانده ای» یعنی گفتاری بی­فایده گفته است چه برسد به گفتاری که حرام باشد.[11]
6ـ فرو رفتن در باطل
 فرو رفتن در باطل، ذكر و نقل گناهانى است كه در گذشته واقع شده، فقط براى میل و خواهش نفس، بى‏آنكه نیازى به گفتن آنها باشد. مثل حكایت احوال زنان بدكار و مجالس شراب و رفتار اهل فسق و عیّاشى و اسراف ثروتمندان و تكبّر و گردنكشى پادشاهان و عادات و مراسم زشت و ناپسندشان و احوال مذموم و ناشایست آنان.[12]
7ـ تباهی سرمایه عمر
 زیاده گویی ناپسند است و راز مذموم بودن آن این است كه موجب تباه شدن وقت و مانع ذكر و فكر مى‏گردد و بسا كه از گفتن «لا اله الا اللّه» یا «سبحان اللّه» كاخى در بهشت بنا شود یا از «فكرى» نسیمى از نفحات رحمت الهى بر دل آدمى بوزد. پس كسى كه مى‏تواند گنجى به دست آورد اگر آن را رها كرده به جاى آن كلوخى بردارد كه هیچ سودى از آن حاصل نمى‏شود زیانكار است و هر كه ذكر خدا و تفكّر درباره شگفتیهاى قدرت او را ترك كند و مشغول مباح بى‏فایده شود اگر چه گناهى نكرده سودى بزرگ را از دست داده است. [13]
8ـ نشانۀ غفلت و هلاکت صاحبش
و یكى دیگر از بزرگان گفته است: «مردم درباره دو خصلت هلاك مى‏شوند:
«زیادى مال و زیادى گفتار».[14]                   
9ـ سخن چینی و افشاء راز
گاهى انگیزۀ سخن چینی و افشاء راز، تفریح و سرگرمى و وقت گذرانى و پرگوئى است. چرا که در حین پرحرفی رازی از کسی برملا شده، پردۀ سری از اسرار پنهانی او دریده می­شود.[15]                      
 
صمت و کم حرفی
ضد بیهوده‏گوئى و زیاده و هرزه گوئى یا خاموشى است و یا سخنان سودمند گفتن. خواه مربوط به دین باشد یا دنیا. فوائد خاموشى و ستایش آن نیز بیرون از حد و شمارش است. از پیغمبر اكرم صلى اللّه علیه و آله و سلّم روایت شده است:
«از نیكوئى اسلام مرد، این است كه چیزهاى بى‏فایده را ترك كند».[16]
«خوشا آنكه زیادى زبانش را نگاه دارد و زیادى مالش را انفاق كند»[17]
 
درمان پرگویی
علاج این خوى ناپسند معجونی مرکب از علم و عمل است. اما از حیث علم این است كه مذمّت آن را چنانكه گذشت به خاطر آورد و ستودگى ضد آن، یعنى خاموشى را متذکر شود و به یاد آورد كه مرگ در پیش روى آدمى است و در مورد هر كلمه‏اى كه مى‏گوید مسئول است و این كه نَفسهاى انسان سرمایه كسب سعادت است و زبان دامى است كه به آن مى‏توان حوران بهشتى را به دام آورد و از دست دادن و تباه ساختن آن زیانكارى است.
از حیث عمل این است كه تا حدّ امكان از مردم گوشه‏گیرى اختیار كند و خود را به سكوت و خاموشى حتّى نسبت به چیزهائى كه اندك فایده‏اى دارد وادار سازد تا زبانش به ترك سخنان بیهوده عادت كند و درباره هر سخنى كه مى‏خواهد بگوید نخست نیك بیندیشد، اگر فایده‏اى دینى یا دنیوى دارد بگوید وگرنه خاموش باشد.[18] 
نتیجه اینکه پرگویی، زبان گشودن است به سخنان بی فایده و همچنین کلامی که بیش از مقدار نیاز باشد که همۀ اینها حکایت از ضعف نفس و زبونی آن دارد.
منع زبان از پرگویی كاری تدریجی و طولانی است. انسانی كه سالها به پرگویی و كنترل نداشتن بر زبانش عادت داشته و این عمل در او به صورت ملكه درآمده است، نمی تواند یك روزه بر خلاف آن عمل كند، بلكه باید قرار بر این بگذارد كه هر روز مقداری از پرگویی اش را كم كند تا به تدریج با تسلط بر زبان و سخنانش بتواند به مقدار لازم و ضروری از زبانش استفاده كند و سخن بگوید.
چه کنیم تا به سکوت مفید عادت کنیم؟
خوب است که ارزش و آثار سکوت را بدانیم، در این باره روایات بسیاری داریم مثل روایات زیر :
1. سکوت طولانی را رعایت کن چون شیطان را از تو می راند و در امر دین یاور و مددکار توست.
2. سکوت دری از درهای حکمت است؛ سکوت محبت می آورد و راهنما به هر کار خیر است.
3. انسان ساکت هیبتش زیاد است.
4. اگر سخن گفتن نشانه سخنوری است در سکوت سلامت و ایمنی از لغزش است.
5. هیچ نگهبانی چون سکوت نیست.
6. خاموشی یکی از درهای حکمت است.
7. نجات مؤمن در حفظ زبانش است.
برگرفته از دو سایت پژوهشکده باقرالعلوم واخلاق وعرفان / امیدوام استفاده کرده باشین.


  • آخرین ویرایش:پنجشنبه 7 خرداد 1394
نظرات()   
   
What do eccentric heel drops do?
سه شنبه 17 مرداد 1396 02:15 ق.ظ
I got this site from my pal who told me concerning
this web site and now this time I am visiting this web page and reading very informative articles
here.
How long does it take to recover from Achilles injury?
شنبه 14 مرداد 1396 04:41 ب.ظ
Whats up very cool site!! Guy .. Beautiful .. Amazing ..
I will bookmark your site and take the feeds additionally?
I'm satisfied to find a lot of useful information here within the post, we want work out extra techniques in this regard, thanks for sharing.
. . . . .
tranquilsled989.jimdo.com
شنبه 7 مرداد 1396 12:31 ق.ظ
Hello I am so excited I found your site, I really found you by error, while I was researching on Aol
for something else, Anyhow I am here now and would just like to say thanks a lot for
a incredible post and a all round thrilling blog (I also love the theme/design), I don’t have time to browse
it all at the moment but I have book-marked it
and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read much more, Please do keep up the fantastic work.
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 03:32 ق.ظ
It's fantastic that you are getting thoughts from this paragraph as well as from our argument
made at this place.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 03:24 ق.ظ
Please let me know if you're looking for a author for
your weblog. You have some really great articles and I think I would be a good
asset. If you ever want to take some of the load off, I'd love to write
some material for your blog in exchange for a link back to mine.

Please blast me an email if interested. Kudos!
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 01:39 ق.ظ
Excellent post. I was checking continuously
this blog and I am impressed! Extremely useful info particularly the last part :
) I care for such info a lot. I was seeking this certain information for a very long time.

Thank you and good luck.
BHW
جمعه 11 فروردین 1396 01:38 ب.ظ
I blog frequently and I seriously thank you for your information. This great article has really peaked my interest.
I'm going to bookmark your site and keep checking for
new information about once per week. I subscribed to your RSS feed as well.
حمید
چهارشنبه 3 تیر 1394 07:02 ب.ظ
مرسی خوبه
بیا وبلاگه من طلسم یاد بگیر اونم رایگان
حمید
چهارشنبه 3 تیر 1394 06:59 ب.ظ
مرسی خوبه
بیا وبلاگه من طلسم یاد بگیر اونم رایگان
اقا مهدی
سه شنبه 26 خرداد 1394 10:38 ق.ظ
خوش اومدید
مهدی
شنبه 23 خرداد 1394 10:27 ق.ظ
ممنونم از حضوزتون آره خودم نوشتم وبازم مینویسم
با عشق مینویسم با عشق بخوان
سپیده جون
پنجشنبه 7 خرداد 1394 04:13 ب.ظ
خیلی دوست دارم تبادل لینک داشته باشم.بهم سر بزن اگه خوشت اومد تبادل انجام بده
رکسانا
پنجشنبه 7 خرداد 1394 03:15 ب.ظ
خیلی دوست دارم تبادل لینک داشته باشم.بهم سر بزن اگه خوشت اومد تبادل انجام بده
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر